Kimya sektöründe 34 yıllık deneyim ve tecrübe

Tuz

sodyum hidroksit

Tuz, kimyada, bir asitle bir bazın tepkimeye girmesi neticesinde meydana gelen maddedir.

Tuz asitteki artı yüklü iyonla bazdaki eksi yüklü iyondan meydana gelir.

Asitle baz arasındaki tepkime nötrleşme tepkimesi olup bu esnada tuz ve su ortaya çıkar.

Erimiş tuz veya çözelti halindeki tuzların çoğu eksi ile artı yüklü iyonlarına ayrışır ve elektriği iletir. Tuz adı ayrıca sofra tuzu veya sodyum klorür (NaCl) için de kullanılır.

Tuzları çeşitli şekilde sınıflandırmak mümkündür. Sınıflandırmanın birisi tuzun bünyesinde OH- veya H+ iyonunun olup olmayışına bağlı olandır. Bu sınıflandırmada tuzlar normal, asidik ve bazik tuzlar şeklinde sınıflandırılır. Normal tuz; tam nötralleşme ürünü olup, meydana getirici asit ve baz kuvvet olarak birbirine denktir. NaCl, NH4Cl, Na2SO4, Na2CO3, Na3PO4 ve Ca3(PO4)2 birer normal tuzdur.

Kullanım Alanları

  • Tuz, birçok endüstri için çok önemlidir. Kimya endüstrisindeki ürünlerin %50’den fazlasının yapımında tuz ana bileşendir. Tuz aynı zamanda cam, kâğıt, kauçuk ve tekstil sanayinde kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra, gerek endüstri gerekse evsel su yumuşatma sistemlerinde tuz kullanımı mevcuttur. Tuzun en yaygın kullanımı da gıda bileşenlerindedir.
  • Gıda Sınıfı Tuz: İnsan vücudu tuz üretme yeteneğine sahip olmadığından günlük alması gereken tuz, çeşitli gıdalara bağlıdır. Avrupa’da üretilen tuzun yaklaşık % 7’si gıda sınıfı tuzdur. Tuz, birçok gıda üretiminde önemli bir teknolojik role sahiptir. Koruyucu ve aroma artırıcı fonksiyonuna ek olarak ekmek, peynir, zeytin, salça, turşu, vb. gıdaların kıvamında da temel dokudur.
  • Karayollarında Buz Çözücü: Tuz, yani sodyum klorür Avrupa ve dünyanın birçok yerinde karayollarında buz çözücüsü olarak kullanılan bir maddedir. Tuz, buz ve kara uygulandığında daha düşük donma sıcaklığına sahip tuzlu su oluşturur. Bu ayrıca, daha önce oluşmuş buzun yayılmasını da önleyen etkili bir yöntemdir. Teorik olarak genellikle -15°C’ ye kadar etkilidir ancak daha düşük sıcaklıklarda da kullanılabilir.
  • Su Arıtma: Sert su, başta kalsiyum ve magnezyum olmak üzere çözünmüş mineralleri içerir. Sert suya en bilinen örnek, evlerimizde kullandığımız musluk suyudur. Kalsiyum ve magnezyum mineralleri, çaydanlık ve su ısıtıcı yüzeylerinde katmanlaşarak birikir. Sert su ile ilgili problemler suyu yumuşatacak minerallerin eklenmesiyle giderilebilir. Eklenen su yumuşatıcılar, iyon değişim süreci üzerinde çalışır. Esas itibariyle bu süreç kalsiyum ve magnezyum minerallerinin milyonlarca negatif yüklü reçine yatağından geçmesinden ibarettir. Daha sonra reçine yatağı mineralleri uzaklaştırmak için yıkanır ve yeniden kullanılır. İşte bu aşamada tuz, iyon reçinesi rejenarasyonu için kullanılmaktadır.
  • Kimyada Kullanımı: Tuzu en çok tüketen kimya sanayisidir. Yeryüzünde en yaygın olarak bilinen kimyasal element olan Klorür, PVC gibi her gün kullanılan binlerce hayati ürünün ve son derece etkili bir mikrop öldürücünün de bileşenidir. Kostik soda solüsyonu, hamur ve kâğıt gibi birçok sanayi operasyonunda ve deterjan ile kimyasal işleme sanayisinde temel bileşendir. Ayrıca alüminyum, petrokimya ve tekstil sektöründe de kullanılmaktadır. Soda külü, eriyiğin sıcaklığını düşürmesinden dolayı cam yapımında kullanılan üç temel maddeden biridir. Soda külü ayrıca; sodyum silikat, sodyum bikarbonat ve sodyum tripolifosfat gibi sodyum içeren birçok ürünün de hammaddesidir. Bunun dışında, kâğıt hamuru ve kâğıt endüstrisindeki üretim sürecinde de kullanılan bir kimyasaldır.
  • Hayvan Yemi: Hayvanların da sağlıklı kalması için tuz önemli bir ihtiyaçtır. Hayvanlarda doğru tuz alımı, büyüme, güçlü bir bağışıklık ve üreme sistemi sağlar. Hayvanlar genellikle tarımsal ve ticari hayvancılıkta yemlerden yeterince tuz alamadıklarında beslenmelerini tuz ile tamamlamaları gerekmektedir.
  • Uçak Yakıtı - Katkı Maddesi: Tuzun en ilginç kullanılma yerlerinden biri de uçak yakıtına eklenmesidir. Uçak yakıtı saflaştırıldıktan sonra içinde en ufak su molekülü kalmaması için tuz ilave edilir.